Anne-babanın bir görevi de çocukların gelişim düzeylerine uygun yapabileceği davranışları onlara öğrenmede rehberlik etmektir. Doğumdan önce ve doğumdan sonra ilk iki yılda, yetişkine neredeyse bağlı olan bebek, ilerleyen yaşı ile yapabilecekleri artmakta, başta özbakım becerileri olmak üzere birçok beceri kazanmaktadır.

Bu noktada ailenin yapması gereken çocuğun yaşına bağlı gelişimsel özelliklerini bilmek ve zamanı geldiğinde çocuğa davranışlarını gerçekleştirmede çocuğu güdülemek olmalıdır. 

           

Beslenme insan için bir yaşam kaynağıdır. doğumdan birkaç dakika sonra ağlama ile başlayan bu istek, zamanla kendi başına yeme, kendi başına yemek hazırlama gibi gelişimler gösterir. Bireyin yemek yeme davranışlarını kontrol edebilmesi, doğumdan sonra sahip olduğu reflekslerin yerini bilinçli davranışların alması ile başlamaktadır. Aylara göre yemek yeme davranışları;

0-4 ay; doğumla birlikte emme ve yutma refleksi, 16.haftada yiyeceği gözleri ile fark etme,

4-8 aylar; 20.haftada bazı yiyecekleri eline alır. Elleri ile beslenmeye başlar, iki eliyle biberonunu tutabilir.

8-11 aylar, yardım edilirse bardaktan içebilir. Yiyeceği ağzında gezdirerek çiğnemeye başlar.

11-18 aylar; biberondan içmeyi bırakır, boş tabağı uzatır.

18-22 aylar; kağıda sarılı yiyeceklerin kağıdını açar, döküp, saçarak kısmen kendisini besleyebilir, yardımsız olarak bardaktan içer, kaşık kullanabilir.

22-24 aylar, çatal kullanmaya başlayabilir.

24-36 aylar; yardımsız olarak içeceği alır ve dökmeden boşaltır, pipet kullanabilir.

3-6 yaş; peçete kullanabilir, çeşmeden su içebilir.

6-9 yaş; masada yiyeceklerini bıçakla kesebilir. Masada kendi bakımını sağlayabilir.

Yemek yeme önce emme refleksi ile başlamakta ve çocuğun kendi başına yeme davranışını kontrol etmeye doğru ilerlemektedir. Çocuğun bu beceriyi kazanmış olması kendi kendini yönetmesi anlamında attığı anlamlı bir adımdır. Bu sebeple dönemine uygun davranışları yerine getirebilmesi için aile ona fırsat tanımalı ve onu bu konuda yüreklendirmelidir. Çocukların ileride bağımsız olarak, yeterli ve dengeli beslenme davranışını kazanmış olması bu dönemde alınacak başarı ile doğru orantılıdır.

Davranışı kazandırırken yetişkinin bazı noktalara dikkat etmesi gerekmektedir. Anne, çocuğunun olgunluk düzeyine ulaştığını fark ettikten sonra yavaş yavaş çocuğa yemek yedirmeyi bırakmalıdır. Çoğu zaman daha çabuk yedirme veya etrafın temiz kalması gerekçeleri ile çocukların bu deneyimi doğru zamanda kazanmasına engel olunmaktadır. Böyle bir tutum ileride çocuğun bağımlı bir kişilik geliştirmesine sebep olabilmektedir. Bazı aşırı titiz anneler ise, çocuğa fırsat tanımakta fakat ilk zamanlar yaşanan giysi ve masa kirliliğine tahammülsüz olup, çocuğu bu konuda cezalandırabilmektedir. Çocuğun davranışı kazanmaya çalışırken, sürekli eleştirilmesi ya da her şeyi “mükemmel” yapması konusunda zorlanması onun hareketlerini kısıtlar ve çekingenlik yaşamasına sebep olabilir. Çocuğu övmek ve destek olmak, yapıcı eleştiriler sunmak, ona doğru model olmak başarıya ulaşmada önemli kriterlerdir.

Yetişkin, 2,5-3 yaşında çocuğun kendi sandalyesinde ve kendi tabaklarında yemek yemesine fırsat vermeli, çocuğa karşı aşırı koruyucu tutum sergilememelidir. Çocuğa kendini denetlemesine imkân tanımalı, yemek yerken “pis” “döktün işte, beceriksiz” gibi uyarılarda bulunmamalıdır. Çocuk 4 yaşına geldiğinde aile bireyleri ile yemeğe oturabilmeli ve yemeğini kendisi yiyebilmelidir. Yemek yeme davranışının öğretilmesinin yanında, masada ve yemek yerken görgü kurallarının da aktarılması ve bu konuda örnek olunması bir diğer önemli noktadır.

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.

Ocak 2019
P S Ç P C C P
« Haz    
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031