Karbonhidratlar, günlük enerjinin %55-70’ini sağlarlar. Karbonhidratları büyük ölçüde bitkilerden elde edebiliriz. Bitkinin tohumu I. derecede, baklagil tohumu II. derecede, yağlı tohumlar III. derecede karbonhidratın zengin kaynağıdır. Karbonhidratların başlıca görevi, vücutta enerji oluşturmaktır. 1gr. K.hidrat, 4 kalori verir. Vücudun su ve elektrolit dengesinin sağlanmasına yardım eder. Pasayı oluşturan karbonhidratlar, kalınbağırsak çalışmasını arttırarak, zararlı atık maddelerin bağırsaklarda uzun süre kalmasını önler. Bitkiler, güneş ışığı ve yeşil yapraklarda bulunan klorofil sayesinde topraktan aldıkları su ve havadan aldıkları karbondioksiti kullanarak karbonhidrat yapmaktadır. Bu olaya fotosentez denir.

 

 

 

KARBONHİDRATLAR (CHO)

 

  • Kuru tanelerde (Buğday, yulaf, çavdar) % 60-90 CHO
  • Soya fasulyesinde % 40 CHO
  • Meyvelerde %10-20 CHO
  • Patates % CHO
  • Kuru baklagillerde % 10-13 CHO

Meyveleri kuruttuğumuzda karbonhidrat oranı yükselir.

        TAZE MEYVE                                                        KURU MEYVE

CHO                       SU                                           CHO                 SU

%20                       %80                                        %70-80         %10-20

KARBONHİDRATLARIN KİMYASAL YAPISI

Monosakkaritler : glikoz ve früktoz (meyve şekeri)

Glikoz ve früktoz meyvelerde ve meyvelerden yapılan pekmez ve balda bulunur.

Kimyasal yapısı : C6H12O6

(Bunlar hiç değişikliğe uğramadan kana geçerler.)

Disakkaritler : 2 monosakkaritin birleşmesiyle meydana gelir. Süt şekeri dediğimiz laktoz ve sakkaroz bu gruptadır.

Laktoz : galaktoz + glikoz

Sakkaroz : glikoz + früktoz

(Laktoz ve sakkaroz, ince bağırsaktan kana geçer.)

Polisakkaritler ; Bileşimlerinde birden çok monosakkarit olan karbonhidratlardır. Nişasta ve nişasta olmayan şeklinde 2 gruptur. Nişasta, buğday, mısır, pirinç tanelerinde %70-80 oranındadır. Nişasta, ağızda tükrük bezlerinin ve ince bağırsakta salgılanarak, pankreasın salgıladığı amiloz enzimi ile glikoza parçalanır ve kana geçer.

Bitkilerin iskeletini oluşturan kısım, nişasta olmayan polisakkoritlerdir. Bunların başlıcaları selüloz, hemiselilöz, lignin, pektin’dir.

  

  

KARBONHİDRATLARIN METABOLİZMASI

Hepsi glikoza dönüşerek kan şekerine geçerler. Açlık kan şekeri, kanda dolaşan glikoz oranı % 100-200 mgr.’dır. Yaş ilerledikçe yükselir. Glikoz, karaciğerde ve kasta glikojen şeklinde depo edilir. Kasta, 100 gr. da 0,5 gr kadar glikojen bulunur. Karbonhidratların vücutta kullanılmasını sağlayan hormon insülindir. İnsülin, kanda şekeri hücrelere gönderir. Kan şekerinin düşmesinde, baygınlık oluşur.

  

  

GÜNLÜK KARBOHİDRAT İHTİYACIMIZ

Karbonhidratların en çok bulunduğu tahıllar, baklagiller, sebze ve meyveleri çok kullanır. Enerjinin % 55-70’i karbonhidrattan sağlanır. Karbonhidratları fazla aldığımız zaman, yağa dönüşür ve şişmanlığa neden olur.

(*) Anne ve Çocuk Beslenmesi ders notlarım.

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.

Temmuz 2019
P S Ç P C C P
« Haz    
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031